Stretch-shortening Cycle (SSC), de basis voor effectief en efficiënt bewegen

Stretch-shortening Cycle (SSC), de basis voor effectief en efficiënt bewegen

Vrijwel elke dagelijkse beweging begint met het oprekken van spieren, gevolgd door een verkorting, in het Engels de ‘Stretch-shortening cycle’ (SSC). Tijdens het oprekken (de excentrische actie) kan de spier meer kracht genereren. Deze kracht wordt ‘opgeslagen’ in de pees. Als vervolgens de spier wordt verkort dan komt de kracht uit de pees terug, zodat meer kracht kan worden geleverd. De excentrische spier actie kost bovendien minder energie waardoor de beweging ook efficiënter is.

 

Snelle SSC voor iedereen van groot belang

Voorwaarde van een effectieve SSC is dat de actie kort duurt. Een langzame excentrische actie levert wel meer spierkracht op maar verbetert niet per se de SSC. In de sport wordt vaak gebruik gemaakt van plyometrische oefeningen, waarbij vaak gedacht wordt aan dieptesprongen die voor veel mensen niet of niet goed zijn uit te voeren, maar ook lichtere oefeningen kunnen plyometrisch zijn, zoals kaatssprongetjes. Sterker nog, juist bij minder zware en snelle acties is de SSC vaak optimaal.

De snelle SSC is een kwaliteit die voor elk niveau van groot belang is. Onderzoek toont aan dat het trainen op hoger vermogen, dus op hogere snelheid en dus ook met gebruik van de SSC, juist ook voor lager belastbare personen veel beter uit te voeren is en veel effectiever is dan de vaak gebruikte langzame krachtoefeningen. Mensen vinden deze trainingsvorm prettiger – en onderhouden het dus ook sneller – en gaan meer vooruit.

 

Excentrisch – Coördinatie – Stabiliteit

Om een goede SSC functie te krijgen heb je eerst een goede, snelle excentrische actie nodig. De excentrische actie is moeilijker dan de concentrische actie en problemen in coördinatie en stabiliteit komen juist dan tot uiting. Bij verminderde coördinatie is de excentrische kracht verminderd en het systeem instabieler, terwijl er niet per se verschil is in de concentrische kracht. Deze verminderde coördinatie kan je waarnemen bij mensen met knieklachten (bijv. VKB letsel), heup instabiliteit en schouder instabiliteit. Voor de strekketen is dit goed te testen tijdens een Counter Movement Jump uitgevoerd op een gescheiden krachtplatform (waarmee de kracht van linker en rechter been separaat worden geregistreerd). Tijdens deze sprong zak je eerst snel door de knieën waarna je zo snel mogelijk omhoog springt.

 

SSC en FieldPower

Excentrisch trainen krijgt de laatste jaren steeds meer aandacht. De Nordic Hamstring Exercise is een veelgebruikte oefenvorm en de vliegwiel apparatuur wordt snel populairder. FieldPower neemt hierbinnen een unieke plaats in doordat tijdens FieldPower oefeningen excentrisch wordt getraind maar bovendien de snelheid zeer hoog kan blijven en de SSC volop geactiveerd kan worden. Eigen krachtplatform onderzoek toont aan dat tijdens SSC activiteiten met de FieldPower spieren tijdens de excentrische fase eerder en meer actief zijn en zo de stabiliteit en SSC functie verbeteren. Dit verklaart ook waarom FieldPower veelvuldig wordt ingezet bij instabiliteit rond de knie, heupen en schouder.

 

Literatuur

  1. Ishikawa, Journal of Applied Physiology 2005
  2. Seiberl, Journal of Biomechanics 2013
  3. Nishikawa, Journal of experimental biology 2016
  4. Baumgart, The Orthopaedic Journal of Sports Medicine 2017
  5. Jordan, Journal of Health and Sports Science 2018
  6. Davies, Sports Medicine 2017
  7. Runge, Gehstörungen, Stürze, Hüftfrakturen 1998